Followers

Wednesday, July 24, 2019


“Financial Pyramid ! A mandate for your Financial Health”- Mr. Raghuvir Adhikari,

“Many many happy returns of the Taxation day !!” Surprised ? Why ? As many will start thinking “Who will happy on the Tax-Day?” Definitely it can be you, provided you mindfully plan your savings and investments in advance, considering your tax payouts. Let me explain using the Financial Pyramid shown below.




Let me elaborate the Financial Pyramid now.

1)    Health is the foundation of your financial pyramid. If this base is strong, the wealth creation begins on the healthy foundation! As soon as you enter into earning phase of your life or start your financial planning, getting the proper health and accident insurance must be though at first because any health issues or happenings of accidents can erode your entire portfolio!  And hence proper coverage against these “wealth leakage factors” is the first step. This also comes with added tax-benefits. Section 80D of Income Tax Act allows you to avail tax deductions, based on the premiums paid for medical insurance or health check-ups for your family, including your spouse, children, and dependent parents. This allows for tax deductible up to Rs 25,000 and for senior citizen (60 years or above), this figure is upto Rs. 50,000 (max). You can avail these benefits for a medical insurance provided by your employer as well as on a standalone policy taken by you. Tax deductions apply to both health insurance and family floater policies. A medical insurance policy allows you to avail tax deduction under Section 80D of Income Tax Act for any expenses incurred for preventive health check-ups. You can avail Rs. 5,000 for the cost incurred for preventive health check-ups for self, spouse, children or parents.
2)    Once you ensure your health aspect, then comes covering the life! having a Life insurance plan is a highly preferred investment option of the taxpayers since many years.  Under 8OC section, taxpayers may claim a deduction for the premium paid by them on the life insurance plan. Under this section, the deduction limit is up to an amount of INR 1.5 lakh.
3)    Then come the top two layers of savings and investments. Savings should be done for your short goals like monthly expenses, paying for school-fees, liquidity requirements in an emergency etc. while the investments should be done for your long-term goals like educations, marriage, purchasing house etc. Saving instruments like Public Provident Fund (PPF) and immediately come to mind when tax saving is the concern. Section 80C, one can save tax on only up to Rs 1.5 lakh. However you won't gain much by investing in PPF if you have already crossed the Rs 1.5 lakh threshold. Equity Linked Saving Schemes (ELSS) funds is an efficient way to save taxes as compared to all the other investment options available under Section 80C of the Income Tax Act. With ELSS, one can invest up to INR 1.5 lakh in a financial year. You are free to invest more than this designated amount, but the excess over INR 1.5 lakh will not qualify you to avail the tax benefits under Section 80C. You should not let go of ELSS as they play a significant role in your portfolio. These pure equity-based instruments carry the potential for higher returns and are an ideal choice of investment for the long term. Also unlike a Public Provident Fund, National Savings Certificate and Employee’s Provident Fund, all of which require a minimum of 5 years lock-in period, ELSS is a better bet with just 3 years of commitment.
The first two levels of the Financial Pyramid (Health, Accident Insurance and Life Insurance) play a crucial of minimization of any “Financial Risk” to your portfolio and the top two layers (savings and investments) are meant for maximization of your “Financial Gain”.

Now let’s turn to the other Pyramid..the Budget Pyramid.

At the beginning of this financial year, as you start thinking on budgeting angle make sure to keep a minimum of 20 to 30 % of your total gross income aside to build your budget pyramid. Out of this amount, 25% share takes care of your Financial Risk and 75% share looks after to your Financial Gain ! If you stick to the “Thorough Implementation” of the Financial Pyramid for minimum 5 years, then the extra returns generated from your 75% budget will automatically take care to generate the 25% budget for you! And this is thrust/beauty of the Financial Pyramid when its starts generating! It certainly takes care of all aspects of life-stage planning and its disciplined implementation results in Wealth Creation !! And when you plan this pyramid with taxation angle, you will certainly wish yourself “Happy Tax-Returns of the Day” !! All the very best to you to begin with your Wealth Creation  Journey!!





Mr. Raghuveer Adhikari,
C.E.O.
raghuvir@swsfspl.com


Thursday, May 30, 2019

मनो-Money: भाग ९: सुट्टी आणि अनुदान !!


मनो-Money: भाग ९: सुट्टी आणि अनुदान  :      रुपाली दीपक कुलकर्णी,

मित्रानो, धमाल चाललीय का मग सुट्टीची ? खुप दिवसांपासून तुम्ही या सुट्टीची वाट पाहिली असेल ! पण या सुट्टीततुम्ही  उन्हाळी शिबीरे, वेगवेगळे छंदवर्ग , खेळ यांच्यापलीकडे जाऊन काहीतरी वेगळे करू शकता का ? चला विचार करू या ! समजाऊन घेऊयात एक नवीन संकल्पना “अनुदान“ अर्थात “सबसिडी” ची राधाच्या गोष्टीतून !!

राधाला सुट्टी लागली ! शाळेच्या शेवटच्या दिवशी , घरी आल्या आल्या म्हणाली, "आई , मी आता 2 महिने या वह्या पुस्तकांकडे अजिबात बघणार नाही बरे !!" आणि मग राधा खेळ, बालनाट्ये, शिबिरे अशा वेगवेगळ्या कार्यक्रमांमध्ये व्यस्त झाली. पण काहीच दिवसात, हे सर्व करुन  झाल्यावर  राधाला आला कंटाळा !! आणि आता काय करायचे असा तिला प्रश्न पडला.  तेव्हा आईने तिच्या दप्तरातील सर्व वह्या बाहेर काढल्या आणि तिच्यासमोर ठेवल्या.  आईने बिल्डिंगमधल्या राधाच्या  सगळ्या मित्रमैत्रिणींना त्यांच्या जुन्या वह्यांसोबत एकत्र बोलाविले. त्यांना वहीतले सर्व कोरे कागद व्यवस्थीत  बाजूला करण्यास सांगितले. बघता बघता कोऱ्या पानांचा ठीग जमा झाला. त्या मोठ्या ठिगातून, काही पाने उचलून आईने त्यांना वही शिवायला शिकवले । सगळ्यांना ही “बेस्ट फ्रॉम वेस्ट” संकल्पना जाम आवडली.  मुले ,खुष झाली आणि उत्साहाने कामाला लागली. दिवसभरात आपली कल्पकता लढवून मुलांनी सुंदर , सुबक वह्या तयार केल्या. कागदांचा पुनर्वापर केला असल्याने आईने त्यांना सवलतीच्या दरात या वह्यांचा स्टॉल लावण्याची आयडिया सांगितली. मुलांनी बिल्डिंगखाली ह्या सवलतीच्या दरातील वह्यांचा स्टॉल लावला.  त्या बिल्डिंग मध्ये काम करणाऱ्या बऱ्याच कामगारवर्गाला यामुळे कमी दरात वह्या विकत घेता आल्या. त्यांना मदतही झाली आणि मुलांनी  स्वकमाईचा आनंदही घेतला !!

बालदोस्तानो, आपल्या देशातील बहुसंख्य लोक गरीब आहेत. त्यांना जीवनावश्यक वस्तू विकत घेता याव्या म्हणून आपले सरकारही अशा वस्तूंच्या मूळ किमतीत सूट देऊन, त्या सवलतीच्या दरात त्यांना उपलब्ध करून देते. ह्यालाच म्हणतात अनुदान / सबसिडी. जसे शेतकरी वर्ग खूप मेहनत करून शेतात उत्पादन घेत असतो. परंतु खराब हवामानामुळे त्यांची पूर्ण मेहनत वाया जाऊ शकते. असे झाले तर अन्नधान्याचा तुटवडा निर्माण होऊ शकतो. परंतु अन्न ही जीवनावश्यक वस्तू असल्याने सरकार बी-बियाणे, खते, शेतीची अवजारे आणि वीज या गोष्टींसाठी शेतकऱ्यांना अनुदान म्हणजेच सवलत देते. खेडेगावांमधील शाळा, जेथे शिक्षणाचा प्रसार होणे गरजेचे आहे, तेथेही सरकारी अनुदानित शाळा असतात.  दुष्काळग्रस्त भागात, टंचाईमुळे वस्तूंचे दर खूपच वाढले तर सामान्य जनतेला त्या खरेदी करता याव्या, म्हणून जीवनावश्यक वस्तू अनुदानित करण्यात येतात. हे सर्व करताना सरकारला जो पैसा लागतो, तो आपण भरत असलेल्या कराद्वारे सरकारला उपलब्ध होत असतो. तेव्हा कर भरणे म्हणजे एकप्रकारे आपल्या देशातील गोरगरीब जनतेला मदत केल्यासारखेच आहे.

मित्रानो, या सुट्टीत राधाप्रमाणे तुम्हीही  काही स्वकमाई सारखे काही वेगळे उपक्रम करून, गरजु-वर्गासाठी अनुदानित वस्तू उपलब्ध करून देऊ शकता किंवा त्या दान करुन मदतही करू शकता. जसे वर्षभर तुम्ही वापरलेल्या पुस्तकांना नवीन कव्हर्स लावता येतील, नवीन गणवेश, दप्तरे यांची खरेदी होणार असल्यास, तुमच्या या वस्तू व्यवस्थीत स्वच्छ करुन शाळेत गरजू मुलांसाठी जमा करता येतील, उन्हाळ्याची सरबते, पन्हे किंवा तुम्ही केलेली भेटकार्डे यांचा स्टॉल लावून निधी जमा करता येईल व त्यातून गरीब विद्यर्थ्याना मदत करता येईल. आहे न भारी? करणार का तुम्ही  सुट्टीत  “दान / अनुदान” संकल्पनेवर काम ? माझ्या कडून धमाल सुट्टीसाठी तुम्हाला खूप खूप शुभेच्छा !! Happy Vacations !!

-          रुपाली दीपक कुलकर्णी,
SWS फायनान्शिअल सोल्युशन्स प्रायव्हेट लिमिटेड, नाशिक,
ईमेल:  muktangan@swsfspl.com  
मोबाईल क्रमांक: ९८२२०००८८३, ९८२२४०८०९३.




Wednesday, April 10, 2019


मनो-Money: भाग ८: नको तो काळा पैसा : रुपाली दीपक कुलकर्णी,


बालदोस्तांनो, आत्ता नुकत्याच देशभरात निवडणुकीच्या तारखा जाहीर झाल्या. तेव्हापासून घरात, टीव्हीवर, वर्तमानपत्रात सगळीकडे निवडणुकीच्याच चर्चा सुरू आहेत. कुठला पक्ष काय उद्देश ठेवून निवडणूक लढविणार, कुठून कोणता उमदेवार उभा राहणार वगैरे, वगैरे ! या सगळ्या गदारोळात तुम्ही काळा पैसा हा शब्द बऱ्याच वेळा ऐकला असेल.  हा शब्द ऐकून तुम्ही कधी विचार केला आहे का, की काय असतो काळा पैसा ? सांगते, ऐका का किस्सा !

एकदा माधुरी काकूने घरात काम करणाऱ्या संगीता मावशींना शंभर रुपये देऊन, दोन किलो गहू आणून ठेवायला सांगितले. मावशींनी 40 रुपये किलो दराने दोन किलो गहू आणून ठेवले आणि माधुरी काकूला मात्र पन्नास रुपये किलो असा दर सांगूनसगळेच पैसे वापरल्याचे खोटेच सांगितलेम्हणजेच  संगीता मावशींनी वरचे वीस रुपये फुकटच लाटले ! संगीता मावशींनी हे पैसे गैरमार्गाने मिळविले.  असा अनधिकृत मार्गाने आलेला पैसा,  ज्या पैशावर आपला हक्क नाही, जो पैसा कमविण्यामागे असणारा उद्देश्य योग्य नाही, असा पैसा कुठून, कोणाकडून, केव्हा, कसा आला याची कुठेही नोंद नाही तो सर्व झाला काळा पैसा ! असा पैसा, संगीता मावशींच्या वीस रुपयाप्रमाणे , अयोग्य मार्गाने उपलब्ध झाल्याने रोकड स्वरूपात असतो.

दोस्तांनो, आपल्या सर्वांनाच देशात चांगल्या सुविधा असाव्यात, देश आर्थिक आणि तांत्रिक बाबतीत सशक्त असावा असे वाटत असते. ह्या सोयी-सुविधा पुरविण्यासाठी सरकारला पैशाची आवश्यकता असते. तेव्हा काळा पैसा, ज्याची कुठेही नोंदच नाही आणि म्हणून जो सरकारला वापरताच येणार नाही, देशाच्या प्रगतीसाठी आणि अर्थव्यवस्थेसाठी हानिकारक ठरत असतो. कारण, अशा पैशाच्या माध्यमातून लोकहिताची कुठलीही कामे करणे सरकारला शक्य नसते. आपल्या देशात जवळपास दोन तृतीयांश पैशाची ही अवस्था आहे !! आहे ना चक्रावून सोडणारी करणारी गोष्ट?  म्हणून काळा पैशाचा उद्गम आणि वापर रोखण्यासाठी आपण नक्कीच प्रयत्न केले पाहिजेत. विद्यार्थी म्हणून तुम्ही पुढील काही गोष्टी नक्कीच करू शकता. १) आपल्या घरातील जास्तीतजास्त व्यवहार हे बँक खात्याच्या मार्फत किंवा चेक/ क्रेडिट कार्ड/ डेबिट कार्ड यामार्फत करू शकतो. यामुळे पैशाच्या आवक-जावकाचे कारण सुस्पष्ट राहते. 2) आपल्या आजूबाजूच्या, घरी कामे करण्यास येणाऱ्या सर्वजणांना आपण बँक खाते उघडण्यासाठी आणि त्याद्वारेच व्यवहार करण्यासाठी प्रेरित करू शकतो. 3) आपल्या घरी कामे करण्यास येणाऱ्या सर्वजणांचा पगार, आई-बाबांनी बँक खात्यातच जमा करावा असा आग्रह आपण धरू शकतो. ४) आपले किंवा इतरांचे कुठलेही काम चटकन किंवा प्रलोभने दाखवून करून देण्याऱ्या आणि त्यासाठी  पैसे मागणाऱ्या व्यक्तीला आपण स्पष्टपणे नाही म्हणू शकतो.     ५) इंटरनेट चा वापर करून, आपण नेटबँकिंग, मोबाईल बँकिंग, भीम किंवा तत्सम सुरक्षित पेमेंट अँप्लिकेशन्सच्या , कुशलतापूर्वक वापरासाठी, पालकांची / विश्वासू तज्ज्ञांची मदत घेऊन आवश्यक ते ज्ञान मिळवू शकतो.

मित्रानो, जरा जास्तीच वाटतेय का हे ? पण हे शक्य करून दाखविले आहे गुजरातमधील GNFC नामक वसाहतीने. पाच हजारावर सामान्य वस्ती असणाऱ्या या वसाहतीमध्ये, दुकानात पान घेण्यापासून ते सायकलच्या टायरमध्ये हवा भरण्यासारखी छोटी कामेही कॅशलेस पद्धतीने म्हणजेच डिजिटल पैशांचा वापर करून केली जातात. GNFC या खतनिर्मिती करणाऱ्या कंपनीने, पन्नास हजाराहून अधिक शेतकऱ्यांना, कॅशलेस पद्धतीने खतविक्री केली आहे आणि दिवसोंदिवस ही संख्या वाढतेच आहे. आहे ना हे प्रेरणादायी ?  आपल्यालाही हे शक्य आहे ! देशहितासाठी योगदान देताना, सीमेवर जाऊन लढाईच केली पाहिजे असे गरजेचे नाही. आपापल्या ठिकाणी राहून, उत्तम नागरिक बनूनही आपण देशासाठी योगदान देऊ शकतो. त्यासाठी तयारी हवी ठाम निर्धाराची आणि त्यादिशेने शिस्तबद्ध वाटचाल करण्याची !! मग, करा ठाम निर्धार, आपल्या आवाक्यातील काळ्या पैशाची निर्मिती रोखण्याचा !!            
 - रुपाली दीपक कुलकर्णी,
SWS फायनान्शिअल सोल्युशन्स प्रायव्हेट लिमिटेड, नाशिक,

Tuesday, March 19, 2019


मनो-Money: भाग ७: काय असते GST ?    

दोस्तहो, फेब्रुवारी महिन्यात केंद्र सरकारचा अंतरिम अर्थसंकल्प सादर झाला. तेव्हा घरातील मोठ्यांच्या बोलण्यात, तुम्ही अमुक कर, तमुक कर असे  असे वेगवेगळे शब्द ऐकले असतील. आज आपण आणखीन एक नवीन आर्थिक संकल्पना, गोष्टीरूपातून  समजावून  घेऊयात. ही संकल्पना आहे GST  (Goods and Service Tax) अर्थात  वस्तू आणि सेवा कर !!
आजच्या आपल्या गोष्टीत आहेत दोन बालमैत्रिणी, राधा आणि तिच्याच शेजारी राहणारी, तिची वर्गमैत्रीण सारा !! तर झाले काय की, राधाचा वाढदिवस उद्यावर आल्याने, तिच्यासाठी बाबांनी, शाळेत वाटण्यासाठी चॉकलेटचा डबा घरात आणून ठेवला. दुसऱ्या दिवशी सकाळी राधाची स्वारी, तयार होऊन शाळेत निघाली ! बाहेर आल्यावर, सारा आणि तिच्या आईने राधाला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या ! मग राधाने त्या दोघीना, हसून धन्यवाद दिले आणि  त्यांना एक-एक चॉकलेट काढून दिले. दोघी शाळेच्या व्हॅनमध्ये बसून, शाळेच्या गेटवर पोहोचल्या. गेटवर उभ्या असलेल्या  वॉचमन काकांनी, राधाच्या हातातील चॉकलेटचा डबा पाहिला आणि तिचा वाढदिवस असेल असे समजून त्यांनीही तिला शुभेच्छा दिल्या. आता राधाने त्यांनाही चॉकलेट दिले. मग  राधा आणि सारा आता वर्गात आल्या. पहिला तास सुरू होताचसगळ्या मुलांनी राधाला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या आणि मग राधाने सगळ्यांना चॉकलेटस वाटले.  वर्गात असलेल्या साराला पुन्हा चॉकलेट मिळाले म्हणून ती खूप खुश झाली.
मित्रांनो आता असे समजा की वाढदिवस म्हणजे आहे तुमचा व्यवसाय आणि चॉकलेट म्हणजे आहे त्यावर द्यावा लागणारा कर !! शेजारीच राहणाऱ्या सारा आणि तिच्या आईला चॉकलेट स्वरूपात जो  मिळाला  तो झाला स्थानिक कर (लोकल टॅक्स) आणि गेटवरच्या वॉचमन काकांना जो मिळाला तो झाला प्रवेश कर (एन्ट्री टॅक्स) ! वर्गातील सर्व  मुलांना जो  मिळाला त्याला म्हणूयात  सेवा कर (सर्व्हिस टॅक्स) आणि साराला दुसऱ्यांदा मिळालेले चॉकलेट हा झाला  अतिरिक्त कर (सरचार्ज) !! एकाच वस्तुवरच्या, अशा सगळ्या वेगवेगळ्या करांमुळे, व्यापारी, सामान्य नागरिक यांची कर भरताना दमछाक होत होती.  जसे राधाला लक्षपूर्वक सगळ्यांना, पण वेगवेगळ्या वेळी चॉकलेट द्यावे लागत होते.  याऐवजी जर तिने चॉकलेटचा डबा शाळेच्या ताईंकडे दिला असता तर त्यांनी सर्वच मुलांना, एकाच वेळी समानतेने चॉकलेट्स वाटली असती.  त्यात कोणी चुकून राहूनही  गेले नसते आणि कोणाला पुन्हा पुन्हा चॉकलेट मिळालेही नसते.  हिच जी एकछत्री, सोपी वाटपपद्धती झाली, त्याचप्रमाणेच काम करते  GST !! 1 जुलै 2017 रोजी, आपल्या देशात हा GST लागू करण्यात आला.  त्यामुळे देशांतर्गत सर्वत्र, एका वस्तूवर, एकच कर लागू झाला.  केंद्र सरकारला मिळणारे उत्पादन कर, सेवाकर हे रद्द झाले तसेच राज्य सरकारला मिळणारे  मूल्यवर्धन टॅक्स (व्हॅट)प्रवेश कर हे रद्द झाले.  याचा फायदा असा झाला की, देशात प्रत्येक वस्तूचा, एकच भाव  झाला.  त्यामुळे वस्तू खरेदी करण्यासाठी दुसऱ्या शहरात किंवा राज्यात जाण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि सर्व उद्योग हे एकाच करप्रणाली अंतर्गत समाविष्ट झाले. यामुळे कर भरण्याची पद्धतीही सुलभ झाली.  सारासारख्या अतिरिक्त लाभास मुकलेल्या व्यक्तींचा, या प्रणालीस  विरोध होणे स्वाभाविकच होते ! 

आहे ना सोपे मित्रांनो !! मराठीतील सुप्रसिद्ध अभिनेत्री पल्लवी जोशी, यांनी हीच संकल्पना एका व्हीडीओ मार्फत विशद करुन सांगितलेली आहे. बघायचं का तुम्हाला ? मग उघडा युट्युब आणि टाईप करा "जीएसटी पल्लवी जोशी". तुम्ही समजावून घ्या आणि इतरांनाही समजावून सांगा !!


मनो-Money : भाग ६ : अर्थाचा अर्थ !!

हॅलो बालदोस्तांनो ! या लेखमालेतील मागील सर्व लेखांमधून, आपण “अर्थ” म्हणजेच पैसा यासंबंधी बऱ्याच वेगवेगळ्या संकल्पना, गोष्टीरुपांतून समजून घेतल्या. आता यावेळी त्यातून थोडा ब्रेक घेउया !! यावेळी मी तुम्हाला मराठी साहित्या मधील सुपरिचित लेखक श्री. आचार्य अत्रे यांच्या एका कथेचा संदर्भ घेऊन, आजच्या काळाशी सुसंगत अशी गोष्ट सांगणार आहे. तिही अर्थातच “अर्था”विषयी म्हणजेच पैश्याविषयी !

तर आपल्या गोष्टीत आहे एक छोटासा मुलगा नंदू !! नंदू आपल्या आई-बाबा आणि आजी-आजोबांसोबत रहात असतो. एकदा शेजारील अक्षयदादाकडे आलेली नवीन, महागडी सायकल बघून “मला सुद्धा अशीच सायकल हवी”, असा हट्ट नंदू करतो. तेव्हा बाबा त्याला समजाऊन सांगतात, “अरे अक्षय दादा कॉलेज सांभाळून एके ठिकाणी काम करतो आणि पैसे कमावितो. असे करून त्याने जमविलेल्या पैशामधून आपली सायकल विकत घेतली आहे”. आजोबापण नंदूला सांगतात, “नंदू, पैसे कमविण्यासाठी काम करणे गरजेचे असते पण त्यासाठी अजून तू लहान आहेस. शिवाय तुला तशा सायकलची आत्ता आवश्यकताही नाहीये.” मग नंदू विचारात पडतो की ‘मीही खरे म्हणजे घरातील किती कामे करतो मग मीही पैसे कमवू शकतोच की !! लहान असलो म्हणून काय झालं ? घरातील व्यक्तींनी सांगितलेल्या प्रत्येक कामाचा मी मोबदला मागू शकतो आणि पैसे कमावू शकतो’. झालं, तेव्हापासून नंदू त्यालासांगितलेल्या कामांची यादीच लिहायला सुरू करतो. एकदा आई त्याला दळण आणून द्यायला सांगते तेव्हा नंदू आपल्या यादीमध्ये लिहितो “दळण आणले- पाच रुपये”. एकदा आजोबा त्याला चष्म्याच्या दुकानातून त्यांचा चष्मा आणून द्यायला सांगतात. तेव्हा नंदू यादीमध्ये लिहितो, “चष्मा आणला, दहा रुपये”. असे होता होता, नंदूच्या मनातील मदतीची भावना कमी होत जाते आणि तो कोण आपल्याला कधी काम सांगतो, याचीच वाट बघायला लागतो. असाच महिना उलटल्यानंतर, नंदू त्याच्या कामांच्या यादीतल्या सर्व मोबदल्याची बेरीज करतो आणि ती यादी, आईला दिसेल अशी, साखरेच्या डब्यात ठेवून देतो. दुसऱ्या दिवशी चहा करताना आईला ती यादी सापडते. घर कामासाठी केलेल्या मदतीचा, नंदूला मोबदला हवा आहे, हे समजल्यावर तिला वाईट वाटते. पण नंदूला न दुखवता त्याला मदतीचे महत्व समजावून द्यायला पाहिजे म्हणून ती एक युक्ती करते. नंदूप्रमाणे तीही एका कागदावर नंदूसारखीच यादी बनविते. त्यात लिहिलेले असते “नंदूची लहानपणापासून सर्व आजारपणे केली, शून्य रुपये ! नंदूला रोज शाळेसाठी डबा बनवून देते, शून्य रुपये ! बाबा नंदूला रोज शाळेत सोडतो, शून्य रुपये !, आजी नंदूला रोज गोष्ट सांगते, शून्य रुपये !”. आईने केलेली ही लांबलचक यादी, ती नंदूला दिसेल अशी त्याच्या दप्तरात ठेवून देते. नंदू जेव्हा गृहपाठ करायला दप्तर उघडतो तेव्हा त्याला ती यादी मिळते आणि ती वाचल्यानंतर  नंदूला जाणीव होते की ‘आई आणि घरातील प्रत्येकजण, खरोखरच आपल्यासाठी किती काम करतात आणि त्याचा तर काहीसुद्धा मोबदला घेत नाहीत. असे असूनसुद्धा ती सगळी आपल्यावर किती प्रेम करतात’. तो धावत जाऊन आईला मिठी मारतो आणि म्हणतो “आई, मला समजले !! कुठ्ल्याही मदतीचा मोबदला पैशात होऊ शकत नाही !! तुम्ही सगळेचजण माझ्यासाठी खरे म्हणजे किती किती करता!! त्याचा मोबदला मी असा पैशात करायला नको हवा होता !”  नंदूला आपली चूक उमगली याचे आईला समाधान वाटते आणि ती नंदूला जवळ घेते.

समजले का बालदोस्तांनो? घरकामात केलेली मदत किंवा कुणाला अडचणीत केलेली मदत याचा मोबदला पैशात कधीच होऊ शकत नाही. प्रेम, करूणा, दयाभावना हे पैशापेक्षा कितीतरी मोठे सद्गुण आहेत !! पैशाचे जीवनात महत्त्व तर आहेच पण ते केव्हा आणि किती द्यायचे हे ठरविता आले पाहिजे. प्रेमाचा मोबदला पैशात होऊ शकत नाही आणि पैशासंबंधी निर्णय हे कोणत्याही भावनेपोटी घ्यायचे नाहीत हाच काय तो “अर्था”चा अर्थ !! आणि हेच आजच्या मनोमनी लेखाचे फलित !!  भेटूच पुन्हा !! तुमची रूपालीताई.